Behandeling en begeleiding door gedragskundigen

Wat is de rol van gedragskundigen in de begeleiding en behandeling van seksualiteit bij mensen met EVB+?

Omgaan met ongemak bij begeleiders

Het is normaal dat begeleiders zich onzeker of ongemakkelijk voelen bij het bespreken van seksualiteit. Belangrijk is om dit bespreekbaar te maken binnen het team en gebruik te maken van hulpmiddelen zoals intervisie of gesprekskaarten.

Er zijn bovendien verschillende kaartspellen die kunnen helpen om seksualiteit te bespreken met collega’s, zoals het Qpido InTeam kaartspel en het Seksueel ontwikkelspel.

Begeleiders kunnen geconfronteerd worden met lastige situaties, zoals iemand die een erectie krijgt tijdens het wassen, iemand die zich stevig tegen een begeleider aanklemt of iemand die met poep smeert. Begeleiders en familie kunnen, samen met een gedragskundige, de verschillende functioneringsgebieden, waaronder het emotioneel functioneren van mensen met EVB+ en de daarbij behorende behoeften in kaart brengen.

Handvatten en informatie voor gedragskundigen

aandragen

Seksuologische behandeling bij mensen met EVB+
Doel

Verbeteren seksuele gezondheid en seksueel plezier, passend bij de ontwikkelingsleeftijd en passend bij de context.

Korte beschrijving

Seksualiteit is een belangrijk onderdeel van het leven, ook bij mensen met een EVB+. Een plezierig seksueel leven kan een enorme bijdrage leveren aan de kwaliteit van bestaan. Sommige mensen met een EVB+ vinden vanzelf een prettige manier om met seksualiteit om te gaan. Bij andere mensen ontstaan soms hulpvragen. Bijvoorbeeld omdat het voor begeleiders lastig is om de seksuele uitingen van cliënten te begrijpen en ermee om te gaan. Soms wordt seksualiteit door mensen met een EVB+ vormgegeven op een manier die schadelijk voor zichzelf (bijvoorbeeld beschadigingen aan de genitaliën) of storend voor hun omgeving (bijvoorbeeld seksuele uitingen in een context die daar niet geschikt voor is).

Bij mensen met EVB+

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwt seksuele gezondheid als een fundamenteel mensenrecht en stelt dat iedereen, inclusief personen met een beperking, het recht heeft op ondersteuning, educatie en toegang tot voorzieningen om seksualiteit veilig en met respect te beleven. Binnen de zorg voor mensen met een EVB+ kunnen gedragsdeskundigen, Consulent Seksuele Gezondheid NVVS en/of een Seksuologen NVVS ondersteuning bieden in het verbeteren van de seksuele gezondheid van cliënten. De seksuologische behandeling is altijd maatwerk. Er wordt gekeken naar de hulpvraag van de cliënt en de biopsychosociale factoren die van invloed zijn op het seksueel functioneren van de cliënt. Op basis daarvan wordt een behandelplan gemaakt. Veelal vindt er een samenwerking plaats tussen cliënt, PB-er, gedragsdeskundige, ouders, een consulent Seksuele Gezondheid NVVS en/of een Seksuoloog NVVS en eventuele andere betrokken disciplines (bijvoorbeeld een SI-therapeut, logopedist, etc).

Inzetten bij

Verbeteren van de seksuele gezondheid van mensen met EVB+; Vergroten seksueel plezier; Verminderen van seksuele uitingen die niet passen zijn in de context

Meer informatie

Meer informatie

  • Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie www.nvvs.info 
  • Kennispleingehandicaptensector thema seksualiteit www.kennispleingehandicaptensector 
  • Rutgers: Een verstandelijke beperking en seksualiteit - Seksualiteit Rubriek 5. Overig 35
  • Seks en (L)VB De lange weg van rampenbestrijding naar seksueel plezier, Dr. Rik HW van Lunsen, arts-seksuoloog NVVS n.p. (Tijdschrift voor Artsen Verstandelijk Gehandicapten, 2024, p 5-10)

Netwerk seksualiteit

  • In samenwerking met Fontys Hoge School en het Ministerie van VWS faciliteert de VGN het Netwerk Seksualiteit in de gehandicaptenzorg. Meer informatie vind je hier.

Scholing